Evert van der Heide (64) kreeg op de New Wine Zomerconferentie 2024 de bevestiging dat hij ontslag moest nemen bij zijn werkgever Shell. De reden: volgens Evert maakt Shell haar klimaatbeloftes niet waar. Zijn geliefde baan opgeven was moeilijk, maar tijdens een ministrygebed kreeg hij de belofte dat God hem zou beschermen. ‘En dat maakt Hij volledig waar.’ 

Evert woont al jaren samen met zijn vrouw in een Timon-woongroep in Amsterdam. Het echtpaar leeft er zo eenvoudig mogelijk. Veel meubels in de huiskamer zijn tweedehands, de thermostaat staat op laag en waar mogelijk pakken ze de tram of de fiets. ‘Als je eenvoudig leeft, heb je weinig nodig en help je mee het lijden van de wereld te verminderen,’ legt Evert uit. ‘Want hoe we hier in het Westen leven, heeft groot effect op het leven van de mensen die rond de evenaar wonen.’

In dienst bij Shell 
Evert kwam in 1991 als chemicus in dienst bij Shell. ‘Ik wilde graag met professionals samenwerken, er was een open cultuur bij Shell, je had de mogelijkheid om naar het buitenland te gaan en het bedrijf was maatschappelijk relevant. Voor mij waren dat vier belangrijke punten. Lange tijd voelde ik me er dan ook als een vis in het water. Eerst ontwierp ik fabrieken, later hielp ik bij de ontwikkeling van biobrandstoffen en bij het vloeibaar maken van waterstof.’ 

Cijfers die triggerden 
Maar in 2021 kwam er een omslag voor de top-wetenschapper. Shell presenteerde in dat jaar een nieuwe strategie: Powering Progress. Daarin – zegt Evert – verbond het bedrijf zich aan het streven van het klimaatakkoord van Parijs om onder de anderhalve graad opwarming te blijven. Om dit helpen te bereiken, wilde Shell in 2030 twintig procent minder CO2 uitstoten. 

Het waren cijfers die Evert triggerden. ‘Ik wist als wetenschapper namelijk dat die getallen niet klopten, Terwijl ik juist vind dat je met cijfers heel precies moet zijn. Wilden we de klimaatdoelen van 2050 halen, dan zouden we in 2030 al 45 procent minder CO2 moeten uitstoten.’  

Volgens hem keek Shell vooral naar de uitstoot van de eigen raffinaderijen, terwijl zo’n 95 procent van de uitstoot van klanten komt die bij Shell tanken. ‘Ik besefte al heel snel: met deze strategie maakt Shell niet waar wat het belooft en nemen we de afslag naar twee of meer graden opwarming.’ 

Discussie aangaan  
Na overleg met collega’s en externe deskundigen besloot Evert de discussie aan te gaan. ‘Niet om Shell in z’n geheel te bekeren,’ benadrukt hij, ‘dat zou ik in mijn eentje toch niet redden. Wat ik vooral wilde doen, was mijn collega’s aan het denken te zetten. Ik ging me ook verdiepen in de gevolgen van de opwarming van de aarde. Dat schetste me een inktzwart scenario. Overstromingen, stormen, droogte, hittegolven, verlies van werkuren en dus minder voedselproductie. Vooral tropische landen en de allerarmsten zouden de dupe worden.’ 

Wil je Shell de das omdoen? 
Binnen Shell vond hij zeker wel gehoor bij een groep mede-wetenschappers, maar de strategie veranderde er helaas niet door. Het voelde daarom voor hem vaak als een eenzame strijd. En soms kreeg hij ook harde verwijten: ‘Wil je Shell soms de das omdoen?’ En een collega-christen noemde het ‘onhaalbaar’ dat Evert zijn ‘christelijke waarden wilde opleggen aan Shell’. 

‘Een collega-christen noemde het ‘onhaalbaar’ dat Evert zijn ‘christelijke waarden wilde opleggen aan Shell’

Het breekpunt kwam in 2024, toen onder de nieuwe directeur Wael Sawan een herziene klimaatstrategie verscheen. ‘Het was een document van vijftig pagina’s – een knap staaltje van jezelf duurzamer voordoen dan je bent. Terwijl uit alles bleek: geld verdienen stond voortaan voorop. De tussentijdse doelen waren afgezwakt en na 2030 was er helemaal geen strategie meer om de belofte van nul emissies in 2050 waar te kunnen maken. Na het lezen van dat boekwerk besefte ik dat ik geen ambassadeur meer kon zijn voor Shell.’ 

Bevestiging op New Wine 
Voor Evert brak een periode aan van twijfel en spanning. En juist in die tijd bezocht Evert voor het eerst de New Wine Zomerconferentie. Hij zegt lachend: ‘Ik wilde naar Taizé, mijn vrouw naar de Zomerconferentie. En zoals het vaak gaat in dit soort gevallen: het werd New Wine.’ 

Maar het moest zo zijn: want juist op die conferentie kreeg hij de bevestiging dat het goed was om in beweging te komen. ‘Tijdens een avonddienst zei Kees Kraayenoord dat je werk en waardigheid kunnen worden weggenomen als je als christen ergens voor staat. Dat raakte en ontroerde me, want het paste naadloos bij mijn verhaal. Het bevestigde mijn beslissing dat ik weg moest bij Shell.’ 

‘In een ministrygebed kreeg ik bovendien de tekst Jeremia 15:20. Daarin belooft God dat Hij Jeremia zal maken tot een bronzen vestingmuur. Het volk zal Jeremia bestrijden, maar niet overwinnen. God staat hem terzijde om hem te beschermen en te redden. Voor mij was dat zo’n bemoediging.’  

Profetisch spreken 
Op 1 november 2024 nam hij officieel afscheid van Shell. Via LinkedIn deelde hij zijn besluit mee aan veel vakgenoten en andere bekenden. ‘Mensen noemden me in de commentaren onder dat bericht soms weleens een held,’ zegt hij. ‘Maar dat voelt niet zo. Ik beschouw mezelf vooral als een dienstknecht in Gods Koninkrijk. Voor mij heeft het aankaarten van het niet nakomen van klimaatbeloftes bij Shell alles te maken met de taak die God me gaf om op mijn plek onrecht aan de kaak te stellen. Zie het als een vorm van profetisch spreken. Een challenge, een uitdaging.’ 

Rouwperiode èn nieuw begin 
Sinds zijn vertrek was er zowel een rouwperiode als een nieuw begin, erkent hij. ‘Het deed inderdaad – zoals Kees Kraayenoord het al zei – veel met mijn waardigheidsgevoel. Als ik het verhaal vertel, krijg ik vaak weer tranen in mijn ogen. Tegelijkertijd bracht het me ook zeker een groot stuk vrijheid om mij uit te kunnen spreken. Dat komt omdat ik kon blijven staan voor waar ik in geloof als christen. Ik kon mijn integriteit behouden en daardoor viel er een last van me af. En het mooie is dat God de belofte waarmaakt die ik tijdens ministry kreeg: niemand heeft mijn conclusies tot nu toe onderuit kunnen halen.’